Гадәттә, кешеләр еш кына бакелит, электр, нейлон, пластик, каучук, керамика һәм башка изоляция материалларын матрица электр җиһазлары буларак кулланалар, алар бергәләп бакелит электр җиһазлары дип атала. Бу җиһаз һәм электр белән тәэмин итү системасы арасындагы алыштыргысыз электр тоташтыргычы, яки чылбырны ача һәм яба торган ачкыч. Бакелит җиһазларына, нигездә, лампа тоткасы, чыбык тартмасы, ачкыч, штепсель, розетка һ.б. керә. Бу төр җиһазларны җитештерү...Бакелит таба тоткалары зур, киң диапазонда кулланыла, көнкүреш электр җиһазлары гаиләсендә иң киң кулланыла.
Бакелит материалының килеп чыгышы
Кайбер агачларның бүлендекләре еш кына смолалар барлыкка китерә, ләкин янтарь - смолаларның казылма заты, ә шеллак, шулай ук смола дип саналса да, агачларда шеллак бөҗәкләре бүлеп чыгарган калдык. Шеллактан ясалган шеллак буявы башта агач өчен консервант буларак кына кулланылган, ләкин электр двигательләре уйлап табылгач, ул кулланылган беренче изоляция буявы булып киткән. Ләкин XX гасырда электрлаштыруны табигый продуктлар белән канәгатьләндереп булмый башлаган, бу яңа һәм арзанрак альтернативалар эзләүгә этәргеч биргән.
XIX гасырда немец химигы А. Байер беренче тапкыр фенол һәм формальдегидның кислоталы шартларда җылытылганда тиз арада кызыл-көрән төстәге төер яки тукыма барлыкка китерә алуын ачыклады, ләкин аларны классик ысуллар белән чистартып булмаганга күрә, эксперимент туктатылды.
XX гасырда,Бейклендһәм аның ярдәмчеләре дә тикшеренүләр үткәрделәр, башта табигый сумалалар урынына изоляция буявы ясау өмете белән. Өч еллык тырыш хезмәттән соң, ниһаять, 1907 елның җәендә, алар изоляция буявы гына түгел, ә чын синтетик пластик материал - бакелит та ясадылар. Ул бакелит буларак билгеле.
Икенче көнне, немец химигы Бейер, колбада фенол һәм формальдегид белән тәҗрибәләр үткәргәндә, эчендә ябышкак матдә барлыкка килгәнен ачыклый.
Еллар дәвамында экспериментлар үткәргәннән соң, элек "күңелне яткырган" нәрсә хәзер артык "яхшы" булып чыкты. Фенол су үткәрми, җылылык деформацияләнми, билгеле бер механик ныклыкка ия. Аны эшкәртү җиңел, ләкин шулай ук яхшы изоляциягә ия, бу электротехника сәнәгате өчен яңа гына барлыкка килә. Бу нинди зур уйлап табу. Шуңа күрә ул электр тормозлары, ут выключательләре, лампа тоткалары, телефон һәм башка электр җиһазлары җитештерүдә киң кулланыла, шуның өчен ул бакелит дип атала. Ләкин без аны савыт-саба сәнәгатендә кулланырга тәкъдим итәргә телибез, аны...таба тоткалары,чүлмәк тоткаларыБездә бакелиттан ясалган төрле савыт-саба тоткычлары бар.
Бастырылган вакыты: 2023 елның 15 мае
